Kasko Değer Sorgulama

Kasko Değeri Nedir?

Kasko değeri, bir aracın sigorta işlemlerinde kullanılan ve Türkiye Sigorta Birliği (TSB) tarafından belirlenen parasal bedeldir. Araç sahipleri genellikle bu kavramı "aracımın sigorta değeri" olarak bilir. Kasko değeri, sigorta poliçesinin düzenlenmesinde, hasar tazminatının hesaplanmasında ve aracın pert edilmesi durumunda ödenecek bedelin tespitinde doğrudan referans alınır.

Kasko değeri ile aracın piyasadaki satış fiyatı arasında fark olabilir. Bu fark, aracın bulunduğu il, kilometre durumu, renk, opsiyonel donanımlar ve ikinci el piyasasındaki arz-talep dengesi gibi faktörlerden kaynaklanır. Kasko değer listesi bu bireysel faktörleri hesaba katmaz; yalnızca marka, model, model yılı ve araç tipine göre standart bir bedel belirler.

Kasko Değeri Nasıl Belirlenir?

TSB Kasko Değer Listesi'ndeki bedeller iki farklı yöntemle hesaplanır:

Sıfır Araçlar

Yetkili distribütörlerin açıkladığı KDV ve ÖTV dahil, kampanyasız liste fiyatları esas alınır. Distribütör fiyatları değiştikçe kasko değeri de güncellenir. Bayi kampanyaları, dönemsel indirimler veya takas farkları kasko değerine yansıtılmaz.

İkinci El Araçlar

İkinci el araçların kasko değeri, INDICATA firmasının piyasa verilerine dayanır. INDICATA, Türkiye genelindeki ikinci el araç ilanlarını, satış fiyatlarını ve piyasa hareketlerini analiz ederek ortalama bir değer belirler. Bu değer, bireysel araç özelliklerini (kilometre, renk, opsiyonel donanım, hasar geçmişi) yansıtmaz.

Güncelleme Sıklığı

TSB Kasko Değer Listesi ayda en az bir kez güncellenir. Ancak döviz kuru dalgalanmaları, ÖTV oranı değişiklikleri veya distribütör fiyat güncellemeleri gibi olağanüstü durumlarda ay içinde ek güncellemeler yapılabilir. Poliçe düzenlenirken listenin en güncel hali esas alınır.

TSB Kasko Değer Listesi Nedir?

TSB Kasko Değer Listesi, Türkiye'de tescil edilmiş tüm araç marka ve modellerinin sigorta değerlerini içeren resmi referans listesidir. Sigorta şirketleri, kasko poliçesi düzenlerken ve hasar tazminatı öderken bu listeyi referans olarak kullanır. Liste, Türkiye Sigorta Birliği tarafından yönetilir ve düzenli olarak güncellenir.

Listenin kapsamı geniştir: binek araçlar, hafif ticari araçlar, motosikletler, ağır vasıtalar ve özel amaçlı araçlar dahil olmak üzere Türkiye'de kasko sigortası yapılabilen tüm motorlu taşıtları içerir. Her araç tipine özgü marka kodu ve model kodu atanarak kasko bedeli belirlenir.

Kasko Değeri ile Piyasa Değeri Aynı mıdır?

Hayır, kasko değeri ile aracın ikinci el piyasa değeri genellikle birbirinden farklıdır. Aradaki temel farkları şöyle özetleyebiliriz:

Kasko değerinin piyasa değerinden düşük olması durumunda aracınız "eksik sigortalı" olabilir; yüksek olması durumunda ise gereğinden fazla prim ödeyebilirsiniz. Her iki durumun da mali sonuçları vardır.

Rayiç Bedel Nedir?

Rayiç bedel, bir malın veya varlığın güncel piyasa koşullarında gerçekleştirebileceği satış değeridir. Sigorta hukukunda rayiç bedel, hasarın tazmininde referans alınabilecek değerlerden biridir. Araç sigortacılığında rayiç bedel genellikle kasko değer listesindeki tutara yakın olmakla birlikte, bireysel araç özelliklerine göre farklılık gösterebilir.

Tam pert durumunda sigorta şirketi, aracın kasko değeri üzerinden tazminat öder. Ancak sigortalı, aracının piyasa rayiç bedelinin kasko değerinden yüksek olduğunu kanıtlayabilirse tazminat tutarı üzerinde görüşme yapabilir. Bu nedenle poliçe düzenlenirken kasko değeri ile aracın gerçek piyasa değerinin yakın olmasına dikkat edilmelidir.

Pert Durumunda Hangi Değer Esas Alınır?

Aracın onarım maliyeti kasko değerinin belirli bir yüzdesini (genellikle %60-70) aştığında araç "pert" ilan edilir. Pert durumunda sigorta şirketi, poliçedeki kasko bedelini esas alarak tazminat öder. Tazminat tutarından aracın hurda/sovtaj değeri düşülür.

Bu noktada kasko değerinin gerçekçi olması büyük önem taşır. Kasko bedeli aracın gerçek piyasa değerinin çok altındaysa, pert durumunda alacağınız tazminat aracınızın yerine yenisini almaya yetmeyebilir. Poliçe yenileme döneminde kasko değerinizi mutlaka kontrol edin.

Eksik Sigorta Nedir?

Eksik sigorta, poliçedeki sigorta bedelinin aracın gerçek değerinin altında kalması durumudur. Kasko sigortasında eksik sigorta uygulaması şu şekilde çalışır:

• Poliçedeki kasko bedeli aracın güncel değerinin altındaysa orantılı tazminat uygulanabilir
• Örneğin: Aracın gerçek değeri 1.000.000 TL, poliçedeki bedel 800.000 TL ise hasarda orantılı ödeme yapılabilir
• Bu durum sigortalının aleyhine sonuç doğurur
• Poliçe düzenlenirken ve yenilenirken güncel kasko değer listesinin kontrol edilmesi önerilir

Fazla Sigorta Nedir?

Fazla sigorta, poliçedeki sigorta bedelinin aracın gerçek değerinin üzerinde olması durumudur. Sigortacılık ilkelerine göre:

• Sigorta bir zenginleşme aracı değildir; tazminat aracın gerçek değerini aşamaz
• Poliçe bedeli yüksek tutulsa bile hasarda aracın gerçek değeri üzerinden ödeme yapılır
• Fazla sigorta durumunda gereğinden yüksek prim ödenmiş olur
• Kasko değer listesine uygun bedelle poliçe düzenlenmesi hem sigortalı hem sigorta şirketi açısından doğru yaklaşımdır

Elektrikli Araçlarda Kasko Değeri

Elektrikli araçların kasko değeri belirlenirken bazı özel faktörler devreye girer:

• Batarya maliyeti: Elektrikli aracın toplam değerinin %30-40'ını batarya oluşturabilir. Kasko değerine batarya dahildir
• Hızlı değer kaybı: Teknoloji gelişimiyle birlikte özellikle ilk yıllarda elektrikli araçlarda değer kaybı yüksek olabilir
• Onarım maliyeti: Elektrikli araçlarda batarya hasarı onarım maliyetini önemli ölçüde artırabilir
• ÖTV avantajı: Elektrikli araçlara uygulanan düşük ÖTV oranları sıfır fiyatı ve dolayısıyla kasko değerini etkiler

Elektrikli araç sahiplerinin poliçe yenilemelerinde kasko değerini özellikle kontrol etmesi önerilir. Piyasa değeri ile kasko listesi değeri arasındaki fark, elektrikli araçlarda konvansiyonel araçlara göre daha belirgin olabilir.

Hibrit Araçlarda Kasko Değeri

Hibrit araçlar, hem içten yanmalı motor hem de elektrik motoru taşıması nedeniyle kasko değer belirlemesinde benzersiz bir konumdadır:

• Sıfır fiyat farkı: Hibrit versiyonlar genellikle aynı modelin benzinli/dizel versiyonundan daha pahalıdır ve kasko değeri buna göre belirlenir
• İkinci el talep: Yakıt tasarrufu avantajı nedeniyle hibrit araçların ikinci el değer kaybı daha yavaş olabilir
• Yedek parça: Hibrit sistemin onarım ve yedek parça maliyetleri kasko prim hesaplamasını etkileyebilir

Ticari Araçlarda Kasko Değeri

Hafif ticari araçlar, kamyonlar, otobüsler ve özel amaçlı araçlar da TSB Kasko Değer Listesi'nde yer alır. Ticari araçlarda dikkat edilmesi gereken noktalar:

• Üst yapı ekipmanları (frigorifik kasa, vinç, çöp kasası vb.) ayrıca değerlendirilir
• Ticari araçlarda yıpranma oranı binek araçlara göre farklı hesaplanabilir
• Araç üzerindeki aksesuar ve ek donanımlar poliçeye ayrıca eklenmelidir
• Filo araçlarında toplu poliçe avantajı değerlendirilebilir

Araç Satarken Kasko Değeri Neden Önemlidir?

İkinci el araç satışında kasko değeri hem alıcı hem satıcı için önemli bir referans noktasıdır:

• Fiyat belirleme: TSB kasko değeri, aracın piyasa değeri hakkında nesnel bir gösterge sunar
• Pazarlık aracı: Alıcılar kasko değerini referans alarak fiyat müzakeresi yapabilir
• Kredi teminatı: Bankalar araç kredilerinde kasko değerini teminat hesaplamasında kullanır
• Vergi matrahı: MTV ve bazı vergi hesaplamalarında aracın değeri dikkate alınır

Hasar Sonrası Kasko Değerinin Önemi

Araç hasarı yaşandığında kasko değeri doğrudan devreye girer:

• Kısmi hasar: Onarım maliyeti kasko bedeli ile karşılaştırılarak pert kararı verilir
• Tam pert: Tazminat, poliçedeki kasko bedeli üzerinden hesaplanır
• Sovtaj bedeli: Pert aracın hurda değeri tazminattan düşülür
• Değer kaybı: Onarılan araçtaki değer kaybı talebi ayrıca değerlendirilebilir

Hasar durumunda poliçenizdeki kasko bedelinin güncel ve gerçekçi olması, alacağınız tazminat tutarını doğrudan etkiler. Bu nedenle yıllık poliçe yenilemelerinde kasko değerinizi mutlaka güncelleyin. Kaza sonrasında izlemeniz gereken adımları hasar süreci rehberimizden inceleyebilirsiniz.

Araç Kredilerinde Kasko Değerinin Rolü

Araç kredisi kullanılarak satın alınan araçlarda banka, kredi süresince aracın kasko sigortalı olmasını şart koşar. Bu süreçte kasko değeri şu şekilde kullanılır:

• Banka, kasko değerini kredi teminatı olarak değerlendirir
• Kasko poliçesinde banka dain-i mürtehin (alacaklı) olarak gösterilir
• Olası bir pert durumunda tazminat öncelikle bankanın kalan kredi alacağına aktarılır
• Kasko değerinin düşük tutulması banka tarafından kabul edilmeyebilir

Değer Türleri Karşılaştırma Tablosu

Sıkça Sorulan Sorular

İlgili Araçlar ve Rehberler